Лінкі ўнівэрсальнага доступу

І дзеці, і іх бацькі. Як сям'я зь Менску адпачывала ў тэатральным летніку пад Белавежай


Добра адпачыць напрыканцы лета не дзе-небудзь на замежным санцапёку, а ў сямейным летніку ля Белавескай пушчы пашчасьціла нашай аўтарцы Паліне Масьлянковай з чатырохгадовай дачкой Ульлянай.

Зборы, або Мары зьдзяйсьняюцца

Пра сямейны летнік я ўпершыню пачула недзе год таму, калі акторка бэбі-тэатру «Бусы» Ганна Шапашнікава распавяла ў фэйсбуку пра свой чароўны адпачынак у вандроўным летніку Юліі Рэмпель у Славакіі.

Тады я адразу падумала, што такі фармат быў бы ідэальны для нас з Уляй. А таксама даведалася, што ў гэтыя летнікі бяруць абмежаваную колькасьць сем’яў, ды ня простых, а самых таленавітых, з уласнымі ідэямі і праектамі. Ну, падумала я, гэта не пра нас. І мы паляцелі ў адпачынак на Маёрку.

А сёлета Ганна зь іншымі ўдзельнікамі праекту «Бусы» вырашыла пераняць эстафэту ў Юліі і зладзіць свой уласны летнік у Беларусі для сем’яў зь дзеткамі 3-6 гадоў. Якое ж было маё шчасьце, калі мы пасьпелі ўскочыць у жнівеньскі заезд!

Рэжым дня, або Лёгкае дэжавю

Меркаваны расклад заняткаў абяцаў нам насычаную праграму: майстар-клясы, казачныя спэктаклі, дзіцячыя і сямейныя выступы, карагодныя і сонныя гульні, квэсты і скарбы, ёга і басэйн, пасядзелкі ля вогнішча і дарослыя гульні пасьля адбою.

Як толькі мы прыехалі ў цудоўны куток ля Белавескай пушчы, нас чакала заданьне: стварыць імянныя ўпрыгажэньні, аздобіць дзьверы нумара па матывах улюбёнай песьні, а таксама зрабіць сабе паштовую скрынку для летнікавай пошты. І мяне ахапіла лёгкае дэжавю, бо ўсё дзяцінства я правяла ў завадзкіх летніках у чаканьні бацькоўскага адпачынку. Узгадаліся насьценгазэты, выступы, спаборніцтвы, гімны ды іншая абавязковая атрыбутыка летнікавага жыцьця. Але той запал энэргіі, зь якім бацькі і дзеці разам рабілі сабе кароны, шаломы і вушкі з імёнамі, ператваралі каробкі ад дзіцячай кашы ў паштовыя скрынкі, а таксама выраблялі караблікі і цягнічкі, вавёрак і грыбы са звычайнай паперы і скотчу, хутка разьвеялі цьмяную асацыяцыю з традыцыйнымі летнікамі.

Мы дасылалі лісты і сюрпрызы таемным сябрам, хавалі адно для аднаго скарбы, ладзілі сямейныя і групавыя спэктаклі. Больш за ўсё я хвалявалася, як дачка адрэагуе на патрэбу выступаць на сцэне, бо яна ня любіць сьпяваць і танчыць, усяляк пазьбягае публічнасьці і павышанай увагі да яе асобы. Таму я не пярэчыла, калі Уля вырашыла, што ў абраным для выступу вершыку Андрэя Хадановіча «Чаму агуркі калючыя?» яна будзе казаць адну, але каронную маміну фразу «Таму што ты даставучая». Такім чынам, яна сыграла маму, а мне давялося прымераць на сябе ролю дачкі-чамучкі, што бывае вельмі карысна ў выхаваньні цікаўнага дзіцяці.

Музыка і сьпевы, або Беларускі народны кантэкст

А дзеці ў летніку былі самыя розныя. Сям’я зь Беластоку з двума сынамі-рыцарамі сямейным гімнам абрала беларускую «Песьню пра Вітаўта», бо хлопчыкі захапляюцца казкамі пра рыцараў і цмокаў. А маці з чатырма дзецьмі, якія лета праводзяць на хутары пад Браславам, сьпявалі блізкую ім «Купалінку».

Наогул жа ў летніку заўжды грала жывая музыка, а найчасьцей песенька-гімн пра пэрлінкі, адмыслова запісаная перад нашай зьменай. Леанід Паўлёнак з гурту «Нагуаль» адказваў за музычны складнік летніка: распавядаў пра народныя інструмэнты з розных куткоў сьвету, падыгрываў у дзіцячых спэктаклях, ствараў музычны фон падчас прагляду дыяфільмаў, сьпяваў ля вогнішча разам зь дзецьмі, пакуль усе смажылі хлеб, яблыкі ды кукурузу.

Рытуалы, або Пэрлінка-мікрафон

Пацеркі на нітачцы — як дзеці ў карагодзе. Гэтая мэтафара праходзіла чырвонай ніткай праз усе гульні і забавы ў летніку. На майстэрні па казкатэрапіі дзеткі зьбіралі пацеркі з пэрлінак і распавядалі па іх гісторыі. Пэрлінкі — чароўны матэрыял, які мы выкарыстоўвалі практычна ў кожнай падзелцы: і нанізвалі ў бранзалеты, і рабілі вочкі розным істотам, і набывалі рабінавыя пацеркі на кірмашы за гульнявыя грошы-пэрлінкі. А ўвечары дзеткі па чарзе бралі ў рукі вялікую пэрлінку і распавядалі ўсім, што іх найбольш уразіла за дзень.

Дзякуючы вобразу пэрлінак усе заняткі і мерапрыемствы зьнітоўваліся ў адзіныя пацеркі і ўспрымаліся як непаўторнае, цудоўна зрэжысаванае дзейства. Гэта сталася новым досьведам для кожнай сям’і, якая цяпер можа ствараць сваю ўласную гісторыю з пэрлінак-дзён, захаваўшы традыцыі летніка і зорнае неба над галавой.

Майстэрні, або Залатыя ручкі

Спэктаклі вядоўцаў Ганны Шапашнікавай і Златы Глотавай, а таксама дзіцячыя выступы суседнічалі з майстэрнямі, на якіх дзеці з бацькамі пяклі печыва і ляпілі з гліны, малявалі на тканінах і аздаблялі ліхтарыкі. А як проста і цікава было стварыць барабан з рулёна ад паперы і паветранага шарыка!

Напоўніцу праявіць творчы патэнцыял усе змаглі на кірмашы, дзе набывалі кандытарскія вырабы або жывёлак-арыгамі, або цацкі з гумак і шкарпэтак. Таксама можна было паўдзельнічаць ў лятарэі, пагадаць на цытатах зь дзіцячых кніг альбо прыдбаць сабе нешта з дваццаці самаробных касьцюмаў: пірата, рыцара, індзейца, прынцэсы, матылька ці сьлімака.

Белавеская пушча, або Адпачынак з жабкамі

Звычайна пад мерапрыемства такога маштабу вельмі складана знайсьці пляцоўку, каб і тэрыторыя была бясьпечная, і памяшканьні даволі прасторныя, і разьмяшчэньне камфортнае, і пэрсанал ляяльны да дзіцячых забаваў. Турыстычная база «Без праблем» каля Белавескай пушчы аказалася ідэальным месцам зь дзьвюма сажалкамі, у якіх водзяцца паўмэтровыя шчупакі, а таксама жабкі і сьлімакі, якіх любілі лавіць дзеці і таты-рыбакі. Мы назіралі за кузуркамі праз павелічальнае шкло, зьбіралі парныя прадметы па ўсёй пушчы, гулялі па лесе, знаходзілі грыбы і самі вырошчвалі крэс-салату ў гаршчочку.

Ранішні туман над вадой, поўня ў небе, раса ў траве — усё гэта больш востра і ярка ўспрымаецца ў далечыні ад горада.

Вядома, мы не маглі ня зьезьдзіць на экскурсію ў Белавескую пушчу. Дзеці пабачылі беларускага дзеда Мароза ў летнім строі, задалі яму самыя важныя пытаньні і паспрабавалі загадаць па 100 патаемных жаданьняў.

А потым глядзелі на аленяў, зуброў і дзікоў у вальерах. Праз аўтобусную экскурсію было цяжка ўсьвядоміць усю веліч Пушчы, але першае знаёмства зь ёй адбылося.

Пасьля адбою, або Начныя пасядзелкі дарослых

Усе бацькі бралі з сабой радыё-няні, каб наведваць дарослыя пасядзелкі. Тут мы знаёміліся, распавядалі пра сябе, сваю сям’ю і цікавыя выпадкі з жыцьця, якія паўплывалі на наш лёс. У нас нават быў паэтычны вечар пры сьвечках, калі бацькі чыталі свае ўлюбёныя вершы.

А ў ноч перад ад’ездам мы дзяліліся ўражаньнямі, дзякавалі адно аднаму за натхненьне і абяцалі прыехаць зноў ня толькі ў летнік, але і ў асеньнік, і ў зімнік.

Па вяртаньні, або Бомба запаволенага дзеяньня

Мы яшчэ толькі вярнуліся, а ўжо можна сказаць пра эфэкт летніка. Уля перастала баяцца сцэны і чужых позіркаў, стала нешта напяваць і актыўна займацца творчасьцю. Такі досьвед не праходзіць бясьсьледна: яркія ўражаньні павінны стаць штуршком да новых адкрыцьцяў.

З кожным днём градус самастойнасьці дзетак павышаўся. Аднойчы я ўстала рана на ёгу для дарослых, а калі вярнулася, Уля, умытая і апранутая, спакойна сабе гартала кніжку. Радыюс таксама пашыраўся. Яна магла ад мяне адысьці на вялікую адлегласьць — і я не клапацілася, і яна была спакойная. А ўсё дзякуючы вялікай сям’і, дзе кожны дарослы быў як родны кожнаму дзіцяці.

Альтэрнатыва, або Больш летнікаў — цудоўных і розных

Праект сямейных летнікаў ад тэатру «Бусы» толькі распачаў сваю працу, у арганізатараў ёсьць мноства ідэй на будучыя зьлёты: восеньскія, зімовыя і веснавыя.

Да таго ж ёсьць яшчэ варыянты, куды можна паехаць усёй сям’ёй. Некалькі гадоў таму ў Беларусі праходзілі сямейныя летнікі хоўмскулераў і тых, хто жыве зь ВІЧ. Сёлета таксама можна было наведаць некалькі сямейных зьлётаў на тэрыторыі Беларусі.

Вандроўны сямейны летнік ля Белавежы, чэрвень 2016. Для бацькоў і дзяцей 2,5-5 гадоў. Арганізатарка — Юлія Рэмпель, натхняльніца і хросная маці летніка тэатру «Бусы», кіраўнік онлайн-школы дакладных навук.

Сямейны вэгетарыянскі летнік «Кветка сэрца» ля Вілейкі, ліпень 2016. Для бацькоў і дзяцей любога ўзросту. Арганізатарка — трэнэр па ёзе Яўгенія Зосік.

Тэатральны летнік пад Нясьвіжам, ліпень 2016. Для бацькоў і дзяцей любога ўзросту. Арганізатарка — кіраўнік дзіцячай творчай студыі «Арт-багаж» у Кіеве Натальля Дацэнка.

Сямейны летнік «Падарожжа ў часе» на возеры Важа, жнівень 2016. Для бацькоў і дзяцей 6-13 гадоў. Арганізатарка — псыхоляг і арт-тэрапэўт Юлія Мацьвеева.

Сямейны летнік «Запаведныя вакацыі» ў Бярэзінскім запаведніку, ліпень 2016. Для бацькоў і дзяцей любога ўзросту. Арганізатар — псыхоляг Натальля Талай. Майстар-клясы ад кіраўнічкі арт-студыі «Калякі-малякі» Натальлі Няборскай, заснавальніцы дзіцячай кнігарні «Пірамідка» Марыі Ўроніч і майстра на ўсе рукі Аляксандры Яромчанкі.

Калі вы адчулі, што атмасфэра сямейнага летніка — гэта акурат тое, чаго даўно вам не ставала, вы можаце адсочваць актуальную інфармацыю пра заезды і вольныя месцы ў сямейных летніках па ўсім сьвеце ў закрытай суполцы ў фэйсбуку «Сямейныя летнікі — інфармацыя і водгукі». Хочацца спадзявацца, што ў хуткім часе зьявяцца і беларускамоўныя летнікі для ўсіх ахвотных з галавой пагрузіцца ў беларускі культурны кантэкст.

Паліна Масьлянкова для Радыё Свабода

Фота Тацяны Пасевінай

Глядзець камэнтары (3)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG