Лінкі ўнівэрсальнага доступу

«Славянскі базар» і міт пра славянскую еднасьць


Валер Карбалевіч

«Славянскі базар» у Віцебску як сымбаль славянскай еднасьці, адраджэньня і культурнага ўздыму гэтым годам праходзіць на тле расейска-ўкраінскай вайны. Ня самы ўдалы фон для сьвята. Гэта разумеюць усе. Таму Аляксандар Лукашэнка, адкрываючы «базар», паспрабаваў неяк зьмікшаваць гэтую недарэчнасьць. Хацеў як лепш, а выйшла як заўсёды.

«Ніякай вайны народаў сёньня няма. Не ваюе ва Ўкраіне народ з народам, зь беларусамі, рускімі і так далей, і нават з украінцамі. Ёсьць нягодныя і несумленныя палітыкі, якія недаацанілі гэтую еднасьць і важнасьць гэтай еднасьці. Зьявілася шчыліна, а ў гэтую шчыліну пралезьлі нашы праціўнікі і ворагі. І яны сёньня сутыкаюць народы. Яны спрабуюць распаліць братазабойчую вайну і ў гэтую варонку, у гэты водаварот уцягнуць галоўнае ядро славянства — рускіх, беларусаў і ўкраінцаў», — заявіў Аляксандар Лукашэнка.

Трактоўка кіраўніком Беларусі падзеяў ва Ўкраіне, скажам мякка, вельмі своеасаблівая. Але ў ягоным адмысловым стылі. Тут зьмяшалася ўсё. І жаданьне ўхіліцца зь вядомых прычын ад ацэнак дзеяньняў кіраўніцтва Расеі і Ўкраіны. І гульня ў папулізм, імкненьне спадабацца народу. Маўляў, ва ўсім вінаватыя «нягодныя і несумленныя палітыкі». Але ёсьць жа і іншыя палітыкі, годныя і сумленныя. Угадайце з трох разоў, хто маецца на ўвазе. Раней Лукашэнка ня раз казаў украінскім мэдыям: маўляў, я б хутка разабраўся з вашымі праблемамі. А цяпер ён яшчэ раз нагадаў, што суседнім народам, у адрозьненьне ад беларусаў, проста не пашанцавала з кіраўнікамі.

Акрамя таго, папулізм патрабуе спрашчэньня. Складаныя палітычныя праблемы трэба тлумачыць такой мовай, якая зразумелая простаму абывацелю. У гэтым пляне Лукашэнка — вялікі мастак. А калі такое спрашчэньне, простае тлумачэньне складаных палітычных праблемаў часта вядзе да скажэньня, перакручваньня ці проста да абсурду, то гэта піяраўскія выдаткі. Вось, напрыклад, гэты тэзіс: «Не ваюе ва Ўкраіне народ з народам, зь беларусамі, рускімі і так далей, і нават з украінцамі». А хто ж там ваюе? Няўжо палітыкі? І гінуць таксама не шараговыя грамадзяне, а палітыкі?

Або выснова пра «нашых праціўнікаў і ворагаў», якія «распальваюць братазабойчую вайну» паміж славянамі. Хто ж гэтыя ворагі? Няўжо Абама? Ці Мэркель з Аляндам? Дык вось якраз канцлер Нямеччыны і прэзыдэнт Францыі заклікалі Кіеў спыніць сілавую апэрацыю на ўсходзе Ўкраіны.

Папулізм і лёгіка — рэчы цяжка сумяшчальныя.

Лукашэнка чарговым разам нагадаў яшчэ адзін міт — пра славянскую еднасьць. «Група славянскіх народаў — самая вялікая ў Эўропе. І як бы ні складаўся лёс канкрэтных этнасаў, у крытычныя моманты гісторыі еднасьць славян заўсёды выяўлялася. Гэта актуальна сёньня... Нашы продкі ня бачылі сябе паасобку, не шукалі варожасьці, а вышэй за ўсё шанавалі вернае сяброўства... Нядаўна ваявалі разам, разам паміралі ў адных акопах, па адзін бок барыкадаў. Хто б мог падумаць, што сёньня мы будзем гаварыць пра крыху іншае», — адзначыў кіраўнік Беларусі.

Як і ўсякі прапагандысцкі міт, тэзіс пра славянскую еднасьць не вытрымлівае ніякага сутыкненьня з фактамі

Як і ўсякі прапагандысцкі міт, тэзіс пра славянскую еднасьць не вытрымлівае ніякага сутыкненьня з фактамі. Гістарычны досьвед кажа, што войнаў паміж славянамі было значна больш, чым паміж славянамі і неславянамі. І гэта зразумела, бо ваявалі ж, як правіла, з суседзямі. Узгадаем хоць бы, колькі войнаў было між літвінамі і расейцамі. І сёньня цяжкія гістарычныя траўмы перашкаджаюць паразуменьню паміж славянскімі народамі, напрыклад, паміж расейцамі і палякамі.

Можна і не хадзіць далёка, не сягаць у глыбокую мінуўшчыну. Узгадайце, як на нашых вачах праходзіла кровапралітная вайна ў Югаславіі. Там сэрбы ваявалі з харватамі, басьнійцамі (славянамі, якія прынялі ісьлям).

І сёньня адносіны паміж некаторымі славянскімі краінамі даволі напружаныя. Напрыклад, паміж Беларусьсю і Польшчай. Ужо ня кажучы пра расейска-ўкраінскі канфлікт.

Бо ня роднасьць моваў, культураў, а нацыянальныя інтарэсы, як яны бачацца палітычнымі элітамі, ляжаць у аснове дачыненьняў паміж дзяржавамі і народамі.

А сьвята песьні «Славянскі базар» — справа, можа, і нядрэнная. Абы толькі на ідэалягічны міт Беларусь ня траціла свае бюджэтныя грошы.

Глядзець камэнтары (17)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG