Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Швэдзкі стол


Інфармацыя пра паступовае ўрэгуляваньне беларуска-швэдзкага дыпляматычнага канфлікту, вяртаньне дыпляматаў, хуткі прыезд у Менск Часовага паверанага ў справах Швэцыі выклікала шмат камэнтароў. Галоўны прадмет дыскусіяў — хто каму пайшоў на саступкі.

У гэтым сэнсе вельмі паказальны рэдакцыйны артыкул у газэце «Советская Белоруссия» (№ 66, 10.04.2013 г.) пад назвай «Швэды ўтаймавалі гордасьць і хочуць вярнуцца ў Менск». Прэзыдэнцкае выданьне выклала сваю вэрсію канфлікту, які здарыўся летам мінулага году:

«Нельга ўзгадваць бязь сьмеху, як у швэдзкім МЗС успрынялі руцінную ўвогуле працэдуру — непрацяг акрэдытацыі амбасадару Эрыксану. На той час швэдзкі амбасадар прабыў у Менску нашмат больш, чым патрэбна, а паводле дыпляматычнага этыкету гэта не зьяўляецца добрым тонам. Стакгольм быў карэктна апавешчаны, што надышоў час мяняць Эрыксана на іншага дыплямата... І ў поўнай адпаведнасьці з канонам чарговую акрэдытацыю не працягнулі. Падкрэсьлім: ня выслалі з краіны, не прызналі пэрсонай нон грата, не разарвалі дыпляматычныя адносіны, а, выказваючыся больш зразумелай мовай — папросту не працягнулі ўзаемапрыняты працоўны кантракт, прычым на падставах, пацьверджаных міжнародным заканадаўствам... Эрыксану ў адпаведнасьці з агульнавядомымі дамоўленасьцямі не працягнулі акрэдытацыю».

Цікава, што ананімны аўтар фактычную высылку швэдзкага амбасадара тлумачыць некалькімі прынцыпова рознымі юрыдычнымі падставамі. Ён адначасова спасылаецца на «міжнароднае заканадаўства», «дыпляматычны этыкет», нейкі «канон», «дамоўленасьці» і нават на «працоўны кантракт». Апошняе асабліва дзівіць, бо які можа быць «працоўны кантракт» у швэдзкага амбасадара зь беларускай дзяржавай?! Тэзіс пра тое, што Эрыксан «прабыў у Менску нашмат больш, чым патрэбна», не вытрымлівае ніякай крытыкі. Бо міжнароднае заканадаўства ніяк не рэглямэнтуе тэрмін працы амбасадараў. Вырашаць, колькі павінен працаваць пасол, — гэта выключнае права краіны, якая яго пасылае. Стэфан Эрыксан прабыў кіраўніком швэдзкай дыпляматычнай місіі ў Беларусі 7 гадоў, зь іх на пасадзе амбасадара — 4 гады. Вось і амбасадар Расеі ў Беларусі Аляксандар Сурыкаў у Менску ўжо 7 гадоў. Ці значыць гэта, што беларускія ўлады і яго неўзабаве вышлюць? Хрэстаматыйны факт: амбасадар СССР у ЗША Анатоль Дабрынін займаў сваю пасаду 24 гады (1962–1986 гг.) пры шасьці амэрыканскіх прэзыдэнтах. Таму выцісканьне Эрыксана зь Беларусі — гэта не «руцінная працэдура», а гучны, скандальны дыпляматычны дэмарш афіцыйнага Менску.

Потым аўтар артыкула, насуперак самому сабе, прызнаецца, што насамрэч справа ня ў тэрмінах знаходжаньня швэдзкага амбасадара ў Беларусі, а ў ягоных няправільных паводзінах з гледзішча беларускіх уладаў:

«Настырны Эрыксан, папраўдзе кажучы, намазоліў вочы... Уявіў сябе місіянэрам. Эрыксан практыкаваўся то ў публічных палітычных маралізаваньнях, то запрашаў у амбасаду менскіх апазыцыянэраў, дзе адкрыта інструктаваў іх, як спрытней арганізаваць «каляровую рэвалюцыю».

Адразу ўзьнікае пытаньне: адкуль «Советская Белоруссия» ведае, пра што гаварылі ў швэдзкай амбасадзе?

Прэзыдэнцкая газэта хоча ўпэўніць, нібыта цяпер Стакгольм прызнаў, што ня меў рацыі ў гэтым канфлікце, памяняў сваю пазыцыю ў беларускім пытаньні:

«Давялося спадару Більту (міністар замежных спраў Швэцыі. — Аўт.) астыць, супакоіцца і абвясьціць сьвету, што швэдзкі ўрад пераацаніў свае падыходы і цяпер гатовы да супрацоўніцтва». То бок вынікае, што Беларусь прымусіла Швэцыю да дыпляматычнай капітуляцыі. Хоць малая, але перамога.

Але насамрэч узаемнае аднаўленьне працы амбасадаў нельга лічыць чыёйсьці перамогай. Гэта кампраміс. З аднаго боку, гэта саступка Менску, які фактычна выслаў усіх швэдзкіх дыпляматаў, а цяпер дазваляе ім вярнуцца. Зь іншага боку, Швэцыя не настойвае на вяртаньні свайго амбасадара Стэфана Эрыксана — кіраўніком швэдзкай дыпляматычнай місіі ў Беларусі пакуль будзе Часовы павераны ў справах.

Таксама лічу няправільным зьвязваць вяртаньне швэдзкіх дыпляматаў у Менск з пытаньнем палітзьняволеных, як гэта робяць некаторыя экспэрты. Маўляў, вязьні сядзяць, а дыпляматы тым ня менш вяртаюцца. Швэдаў можна было б папракаць у непасьлядоўнай пазыцыі, калі б яны зьехалі зь Беларусі ў знак пратэсту супраць наяўнасьці ў краіне палітзьняволеных. Але ж швэдзкіх дыпляматаў выціснуў беларускі бок. Цяпер, дэманструючы жаданьне палепшыць адносіны з ЭЗ, афіцыйны Менск робіць крок насустрач Швэцыі. Думаю, у любым выпадку гэта добра для ўсіх. Як за швэдзкім сталом, пачаставацца могуць усе.

Глядзець камэнтары (5)

Гэтая дыскусія закрытая.

Яшчэ на гэтую тэму

Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG