Лінкі ўнівэрсальнага доступу

Сьвята Свабоды


Выступае дырэктар Беларускай службы Радыё Свабода Аляксандар Лукашук

У сераду ў амбасадзе ЗША ў Менску адбылася ўрачыстая імпрэза да 55-годзьдзя беларускай Свабоды. Да падзеі прымеркаваны выхад 15-й кнігі сэрыі “Бібліятэка Свабоды” — “Адзін дзень палітвязьня”. /img/icon-video.gif --> javascript: newwindow = window.open(

На ўрачыстасьці былі запрошаныя героі кнігі і родныя палітзьняволеных, лідэры партыяў, творчая інтэлігенцыя.

Джонатан Мур

Вечарыну адкрыў часовы павераны ў справах ЗША ў Беларусі Джонатан Мур:

“Мы адзначаем 55-ю гадавіну Радыё Свабода. Мы толькі ладзім гэту імпрэзу, і для нас гэта вялікі гонар — прымаць прэзыдэнта Радыё Свабода спадара Гедміна і Аляксандра Лукашука, кіраўніка Беларускай службы Радыё Свабода”.

Джэф Гедмін


Прэзыдэнт Радыё Свабодная Эўропа — Радыё Свабода Джэф Гедмін упершыню прыехаў у Беларусь. Хацеў сустрэцца з кіраўніком краіны Аляксандрам Лукашэнкам, але ў адміністрацыі яму паведамілі, што ў спадара Лукашэнкі ўсё расьпісана да верасьня… Гедмін пабяцаў прыехаць яшчэ і ў верасьні:

“Я вельмі ганаруся тым, што мне пашчасьціла ў гэтае сьвята быць разам з вамі і адзначаць яго. Некалькі хвілін таму я бачыў людзей, якія сустрэліся, усьміхаліся, і гэта выглядала, як вечар сустрэчы выпускнікоў. У мяне вельмі вялікая павага да гэтых людзей”.

Юзэфа Чартарыцкая

“Адзін дзень палітвязьня” — гэта 41 гутарка зь міжнародна прызнанымі беларускімі палітзьняволенымі, якія ад 1996 да 2008 гадоў разам правялі за кратамі больш за 53 гады. Адкрывае кнігу гутарка з паэтам Славамірам Адамовічам, які ў 1995 годзе напісаў верш “Убей презідента!”, за які быў арыштаваны і адседзеў 9 месяцаў, трымаў сухую галадоўку. Спадар Адамовіч жыве цяпер у Нарвэгіі. Маці паэта Юзэфа Чартарыцкая прачытала верш, прысьвечаны сыну:

“Шмат пакутаў перажыў ты ў сваёй краіне.
Вер, народ чужы цябе не пакіне.
Дзякую ўсім тым людзям, хто прытулак табе даў,
Каб крыху лепш табе жылося, сам Бог табе дапамагаў”


Экс-прэм’ер міністар Міхаіл Чыгір у 1998 годзе адседзеў ў турме на вуліцы Валадарскага 8 месяцаў. Былі пакараныя ягоная жонка і сын. На пытаньне, ці хацеў бы ён адпомсьціць тым, хто яго беспадстаўна пакараў, адказаў так:

“Тыя, хто расправіўся зь людзьмі, якія тут прысутнічаюць, якіх няма, безумоўна, павінны быць пакараныя. Я не скажу, што ў гэтым вінаваты толькі Лукашэнка. Вінаватыя тыя, хто фабрыкаваў гэтыя справы, хто арыштоўваў, хто падпісваў пастановы, хто па іх прымаў судовыя пастановы. Яны павінны панесьці адказнасьць. Для таго, каб у будучым гэта не паўтарылася”.

Аляксандар Лукашук, Міхаіл Чыгір, Джэф Гедмін


Маці зьніклага ў 2000 годзе апэратара Зьмітра Завадзкага спадарыня Вольга ў часе імпрэзы сказала:

Вольга Завадзкая

“Жудасна, жудасна ад таго, што ня ведаеш, калі даведаешся праўды. Але яе так хочацца пачуць. Я ня думаю, што сыход Лукашэнкі вырашыць усе праблемы. Для гэтага, напэўна, патрэбная актыўнасьць нашага народа, каб усе захацелі жыць у свабоднай краіне. Тады будзе праўда”.

Васіль Лявонаў

Што дала чалавеку турма? Экс-міністар сельскай гаспадаркі Васіль Лявонаў, які адседзеў амаль тры гады, кажа:

“Турма зрабіла мяне свабодным, вольным чалавекам. Дзіўна гэта ці не — але гэта так. Я не будую ні сацыялізм, ні камунізм, ні вэртыкаль. Я — вольны чалавек”.

Колькі пасадак было і колькі ў агульнай колькасьці адседзеў праваабаронца і журналіст Валер Шчукін, ня мог падлічыць нават ён сам. Але былы марскі афіцэр ніколі не губляў пачуцьця гумару:

“Самы страшны дзень у турме — калі мне ў Жодзіне галілі бараду. Адзін амбал з дубінкай справа, другі зьлева. Сказалі: будзеш дрыгацца — будзем галіць насуха. Пры маёй шчаціне галіць па сухому — у мяне нават сьлёзы з вачэй пакаціліся”.

Андрэй Кім

Самае дзіўнае — што незаслужанае пакараньне не зрабіла палітвязьняў жорсткімі, помсьлівымі. Адзін з самых маладых вязьняў Андрэй Кім, які летась адседзеў 8 месяцаў за ўдзел у мітынгу прадпрымальнікаў, распавёў, што самае галоўнае у зьняволеньні:

“Асноўнае правіла — гэта любіць людзей. Таму што турма як асяродак нянавісьці прымушае людзей больш ненавідзець. Я вельмі рады, што Бог і мне даў такую сілу, і большасьці палітвязьняў дараваць сваім крыўдзіцелям. Галоўны запавет Божы — любіць людзей — ён і дапамагаў”.


Адзін з герояў кнігі Ўладзімер Плешчанка роўна тры гады таму ў гэты дзень пайшоў з жыцьця. Прысутныя ўшанавалі памяць пра яго хвілінай маўчаньня. Шмат узгадвалі і сёньняшніх палітвязьняў Мікалая Аўтуховіча, Юрыя Лявонава і Ўладзімера Асіпенку. Такім чынам, працяг кнігі яшчэ будзе.

Мікола Статкевіч

Мікола Статкевіч, які два гады адбываў пакараньне на хіміі, сказаў:

“Я хацеў падзякаваць і Радыё Свабода, і тым журналістам, якія стварылі гэтую кнігу. Гэта, па сутнасьці, помнік, помнік эпохі, чалавечага болю, пакутаў, барацьбы і мужнасьці. Дзякуй Вам!”

Аляксандар Казулін

Прыканцы імпрэзы былы кандыдат на прэзыдэнта Аляксандар Казулін, які адседзеў два з паловай гады за хуліганства і арганізацыю вулічных забурэньняў, прапанаваў утварыць асацыяцыю палітвязьняў:

“Ад імя ўсіх прысутных мы робім заяву пра тое, што мы ствараем асацыяцыю палітвязьняў. Няхай гэтая імпрэза будзе нашым афіцыйным сходам па стварэньні арганізацыі. Каб гэта было афіцыйна, я прапаную ўзьняць далоні, хто за стварэньне асацыяцыі палітвязьняў у нашай краіне”.

Рукі ўзьнялі ўсе прысутныя — амаль сотня чалавек.

Відэарэпартаж з імпрэзы да 55-годзьдзя Свабоды


Героі кнігі

Валеры Леванеўскі
Кацярына Садоўская
Сяргей Скрабец
Вадзім Лабковіч
Андрэй Клімаў
Мікола Маркевіч


Сустрэчы ў кулюарах

Дырэктар менскага бюро Радыё Свабода Валянцін Жданко, журналіст Вячаслаў Ракіцкі, мастак усіх кніг Беларускай службы Радыё Свабода Генадзь Мацур, часовы павераны ў справах ЗША ў Беларусі Джонатан Мур.
Аляксандар Лукашук, Джэфры Гедмін, Джонатан Мур

Міхаіл Чыгір, Васіль Лявонаў, Мікола Статкевіч

Глядзець камэнтары (3)

Гэтая дыскусія закрытая.
Ігар Лосік Кацярына Андрэева Дар'я Чульцова Марына Золатава Ягор Марціновіч
XS
SM
MD
LG